Uyku Bozuklukları

Narkolepsi Nedir?

Narkolepsi Nedir?

Narkolepsi, insanlar arasında karşılaşılan en yaygın uyku bozukluklarından bir tanesidir. Narkolepsi, insomniyadan farklı olarak gün içinde veya gece boyunca aşırı uyku eğilimi, uyku felci, halüsinasyonlar, katapleksi gibi belirtilerle kendisini gösteren bir uyku bozukluğudur. Her uyku bozukluğunda olduğu gibi narkolepsi de insanların yaşam kalitelerini birinci dereceden etkilemektedir. Belirtileri özellikle geç çocukluk ve ergenlik döneminde kendisini gösteren narkolepsi, her iki bin kişiden birinde ortaya çıkmaktadır. Sağlıklı bir uyku sürecini sekteye uğratan her uyku bozukluğunda olduğu gibi bugün de narkolepsi rahatsızlığını ele aldık. İşte nedenleri ve tedavi yöntemleriyle narkolepsi.

 

Narkolepsi Uykusuzlukla Aynı Şey Mi?

Narkolepsi hastalığının ilk belirtilerinden bir tanesi hastanın gün içinde ofis, sınıf veya yolculuk gibi günlük aktiviteler esnasında aşırı uyku isteği şeklinde kendisini gösterir. Yani bir narkolepsi hastası uyanık olması gereken zaman dilimi içerisinde sürekli ve uzun saatler boyunca uyuma eğilimi gösterir. Ancak narkolepsi, gece uykusuz kaldığınızda gün içerisinde uyumak istemenizle karıştırılmaması gereken bir uyku bozukluğudur.

Gün içinde aşırı uyku eğilimi (Rahat bir uykudan sonra) bir hastada 3 haftadan uzun süre kendisini gösteriyorsa o zaman o kişi için narkolepsi rahatsızlığından söz edilebilir. Bu yüzden nasıl ki insomniya için “akut uykusuzluk” teriminden söz ediliyorsa, gün içindeki aşırı uyku eğilimi için de “akut aşırı uyku isteği” tabiri kullanılabilir. Ancak gece uykunuzu alamadıysanız ve gün içerisinde uykusuzluk sorunuyla karşılaşıyorsanız o zaman durum daha farklı bir hal alır.

Hatırlarsanız “akut” kelimesi tıp dilinde ağır hastalıklar için kullanılıyordu. Dönemsel veya gece uykunuzu alamıyor olmanızdan kaynaklanan uykululuk haliyle narkolepsi arasında da belirgin bir sınır var.

Narkolepsi Nedenleri Nelerdir?

Narkolepsi, aslında beyindeki bir hormon olan ve bizleri gün içerisinde uyanık tutan “hipokretin” hormonunun eksikliğinden kaynaklanır. Beynimizin hipotalamus adı verilen bölgesindeki hücreler tarafından salgılanan bu hormon, hücreler hasar gördüğünde  veya işlevsiz kaldıklarında azalır ve narkolepsi rahatsızlığının oluşmasına neden olur. Narkolepsi, kendisini sadece uyku isteği veya uyku süresinin uzunluğu konusunda da göstermez. Bozulan uyku düzeni sonrasında narkolepsi hastaları uyku felci geçirebilirler veya rüya ile gerçeği ayıramaz noktaya gelebilirler.

Hipokretin hormonunun salgılanmamasına pek şey etki edebilir. Başa alınan darbeler, çeşitli ilaçlar ve genetik bozukluklar hipotalamusda bulunan ve uyanık kalmamızı sağlayan bölgeye hasar verebilir.

 

Narkolepsi Hangi Doktorlarca Teşhis Edilir?

Narkolepsi teşhisi için fizik muayene ve tıbbi geçmiş şarttır. Ayrıca narkolepsi teşhisi koymak için uyku laboratuvarında çeşitli deney ve gözlemler de yapılabilir. Narkolepsi teşhisi için polisomnogram (PSG) ve çoklu uyku latans testi (MSLT) yapılmalıdır. Burada klasik uykusuzluk ile narkolepsi arasında büyük bir fark olduğunu tekrar edelim. Yani uygunsuz yatak seçimi veya farklı nedenlerden gece uyuyamıyor oluşunuz, ve sonrasında gün içinde uykulu – yorgun olmanız gayet doğaldır ve bunun narkolepsi ile bir ilgisi yoktur.

Narkolepsi, akut uykusuzluk sorunundan ayrı olarak psikolojik nedenlerden oluşmaz. Bu yüzden eğer üç hafta ve daha fazla süreyle aşırı uyku isteği, kronik yorgunluk, uyku felci, katapleksi veya halüsinasyon belirtilerine kendinizde rastlıyorsanız acilen bir nörolog veya nöroşiruji uzmanına görünmeniz gerekebilir.

 

Narkolepsiden Korunmak İçin…

Narkolepsi çok ender durumlarda uyku alışkanlıklarının uygunsuz şekilde değişmesi, uyku düzeninizin bozulması da narkolepsiye neden olabilir. Ayrıca uyku düzeninizin bozulması narkolepsiye neden olmasa da gün içerisinde yorgun ve uykulu kalmanıza neden olarak yaşam kalitenizi düşürebilir. Kaliteli bir uyku için ise uyuduğunuz odanın karanlık ve iyi havalandırılmış olmasına dikkat etmelisiniz.

Aynı şekilde uyku elemanlarınız da kaliteli bir uyku için uygun olmalıdır. Bu da tercih ettiğiniz yatak modelinden baza çeşidine, yastık türünden şilte modeline kadar tüm uyku elemanlarının kaliteli bir uykuyu destekler nitelikte olması gerekiyor. Eğer daha rahat ve kaliteli bir uyku için neler yapılabilir diye merak ediyorsanız tavsiyelerimize göz atabilirsiniz.

 

 

 

 

 

Önerilen Yazılar

Yorum Yok

    Yorum Bırakın